Wonen aan de Wervershoofstraat
Wanneer je huis geen veilige plek meer is
Een woning is meer dan een dak boven je hoofd. Het is de plek waar je lichaam tot rust hoort te komen, waar je kunt ontspannen en waar je je veilig voelt. Maar wat gebeurt er als die basis onder je wegvalt?
In drie woonblokken aan de Wervershoofstraat, Workumstraat en Vollenhovekade in Vathorst wonen 326 huurders al jarenlang met bouwkundige problemen: scheuren in muren, verzakkingen, wateroverlast en schimmelvorming. Wat begon als een technisch dossier, heeft inmiddels een menselijke en gezondheidsdimensie gekregen.
Afbeelding 1: Buitenaanzicht Wervershoofstraat Amersfoort
Van bouwkundig probleem naar gezondheidsvraagstuk
Tijdens ons recente werkbezoek voor opnames voor de serie “AvV op pad” spraken wij meerdere bewoners. We begonnen bij een bewoner die tevens kandidaat is bij Amersfoort voor Vrijheid (Suren van der Leeuw). Suren nam ons mee op een rondleiding door zijn woning, maar liet ook de problematiek in de parkeergarage en galerij zien, en vertelde wat het betekent om te leven in een woning met een gebrekkige fundering.
Daarna gingen we langs bij bewoonster Aletta van Hal, waar we ook een rondleiding kregen door haar woning en zodoende goed konden vastleggen wat de huidige staat is van haar woning.
Na de opnames is de situatie van Aletta dermate verslechterd, dat haar gezondheidsklachten inmiddels medisch vastgelegd moesten worden. Uit een brief van de dermatoloog van het Meander Medisch Centrum blijkt dat zij sinds de werkzaamheden in haar woning te maken kreeg met zwelling in de keel, benauwdheid en ernstige huid- en oogklachten. Zij staat ondertussen onder specialistische behandeling en gebruikt medicatie.
Aletta heeft bovendien een ernstige allergische voorgeschiedenis, waaronder een eerdere anafylactische reactie. In zo’n medische context zijn klachten als zwelling en benauwdheid geen detail, maar een reëel risico.
Voor ons maakt dit iets overduidelijk: dit gaat over meer dan alleen stenen.
Bekijk hier de aflevering “AvV op pad: Op bezoek bij bewoners van de Wervershoofdstraat in Vathorst”
Wat schimmel en een slecht binnenklimaat met je lichaam doen
Een ongezonde woning kan verschillende fysieke effecten hebben, afhankelijk van de ernst van de situatie en de gevoeligheid van bewoners.
Denk aan:
- Irritatie van ogen, huid en luchtwegen
- Eczeem of verergering van bestaande huidklachten
- Verergering van astma of allergieën
- Benauwdheid en chronische hoest
- Hoofdpijn en concentratieproblemen
- Vermoeidheid en algemene malaise
- Verhoogde gevoeligheid bij mensen met een allergische voorgeschiedenis
Daar komt bij dat schimmels sporen produceren die zich via de lucht verspreiden. In vochtige woningen kunnen die zich voortdurend ophopen. Wanneer bewoners deze sporen inademen, kan het immuunsysteem reageren alsof het continu wordt aangevallen. Het lichaam blijft als het ware in een staat van afweer.
Voor gezonde mensen kan dit leiden tot irritatieklachten. Maar voor mensen met astma, allergieën of kwetsbare luchtwegen kan het klachtenpatroon ernstiger en langduriger zijn.
Daarnaast kan een slecht binnenklimaat, zoals bijvoorbeeld door vocht, onvoldoende ventilatie of bouwstof tijdens werkzaamheden, ook bijdragen aan een verhoogde concentratie van fijnstof en irriterende deeltjes in de lucht. En ook dat kan weer zorgen voor luchtwegklachten en oogirritatie.
Wat echter vaak wordt onderschat, is dat fysieke klachten zelden op zichzelf staan. Wanneer iemand herhaaldelijk klachten ontwikkelt door zijn of haar ongezonde woonomgeving, ontstaat er een vicieuze cirkel:
- Je krijgt klachten in huis
- Je voelt je daar onveilig of onzeker
- Je lichaam blijft alert
- En klachten houden langer aan of verergeren juist
Zeker bij mensen met een bestaande allergische voorgeschiedenis kan een nieuwe prikkel leiden tot een heftigere reactie, dan bij iemand zonder die achtergrond. Maar fysieke klachten zijn slechts één deel van het verhaal.
De stille impact: langdurige stress en onzekerheid
Misschien nog ingrijpender is wat voortdurende onzekerheid en stress doet met lichaam en geest. Want wanneer je woning mogelijk onveilig of ongezond voelt, blijft je stresssysteem actief. Het lichaam staat continu in een lichte staat van paraatheid. Dat heeft gevolgen:
- Slechter slapen
- Concentratieproblemen
- Verhoogde hartslag en spanning
- Snellere uitputting
- Verminderde weerstand
Langdurige stress zorgt ervoor dat je lichaam continu “aan” blijft staan. Het komt niet meer echt tot rust. Je maakt steeds opnieuw het stresshormoon cortisol aan, terwijl je eigenlijk zou moeten herstellen.
Als dat maanden of zelfs jaren duurt, kan dat leiden tot meer lichamelijke klachten, het verergeren van bestaande gezondheidsproblemen en mentale uitputting. Je raakt sneller moe, prikkelbaar en bent vatbaarder voor ziekte.
Daarom zeggen we ook: Je huis hoort een veilige plek te zijn waar je tot rust komt en kunt herstellen. Als dat niet het geval is, raakt dat je fundament.
Wonen als basisbehoefte
Je huis zou de veiligste plek in je leven moeten zijn. De plek waar je de deur achter je dichttrekt en heerlijk kunt ontspannen. Waar je lichaam tot rust komt en waar je geen stress hebt over de lucht die je inademt, de scheuren in de muren om je heen, of het water dat je keuken instroomt zodra je de vaatwasser aanzet.
Dus wanneer bewoners jarenlang leven met scheuren in de muren, verzakkingen, vocht, schimmel en voortdurende stress en onzekerheid, gaat het allang niet meer over ‘wat ongemak’.
Dit gaat ondertussen niet meer enkel over een bouwkundig probleem, maar over gezondheid, stabiliteit en bestaanszekerheid voor deze inwoners.
Afbeelding 2: Steunpilaren in garage Wervershoofstraat Amersfoort
Afbeelding 3: Steunpilaren bij de entree van de Wervershoofstraat
Daarom hebben wij als Amersfoort voor Vrijheid:
- Onze bevindingen vastgelegd in een reportage
- Schriftelijke vragen ingediend bij het college
Wij willen duidelijkheid over:
- De gezondheidsmeldingen die bekend zijn
- De beoordeling van de woonveiligheid
- De structurele aanpak van schimmel en binnenklimaat
- De termijn waarop bewoners echte zekerheid krijgen
Want achter dit verhaal zitten mensen die recht hebben op duidelijkheid en veiligheid in hun eigen huis.
Dit is geen bouwdossier meer
We begrijpen dat bouwkundige dossiers complex zijn, maar die complexiteit mag nooit betekenen dat bewoners jarenlang in onzekerheid blijven leven. Dus nu blijkt dat fysieke klachten en langdurige stress samenkomen, is dit woonprobleem inmiddels uitgegroeid tot een gezondheidsprobleem. Daarom blijven wij dit dossier nauwkeurig volgen.
